Koninklijke Nederlandse Vereniging Voor Weer- en Sterrenkunde
Weer en Sterrenkundige Vereniging "Jean Delsing" Weather and Amateur Astronomy club "Jean Delsing" in The Netherlands
Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde Afdeling Venlo ( Limburg )
Internationaal jaar van de sterrenkunde

Verslag over het verenigingsjaar 2007

Een jaar dichtbij huis
In tweeduizend en zeven zochten we het dicht bij huis. We bleven binnen ons zonnestelsel. Het meest nabije was een bronzen eend op de aarde vastgelegd met een pinhole camera. Door het turbulente weer, iets hoger, zagen en fotografeerden we prachtige wolkenformaties en zo nu en dan ook een regenboog en andere optische verschijnselen in de natuur. Onze foto’s waren geregeld te zien tijdens het weerpraatje op de Limburgse televisiezender L1. Microgravitatie haalden we naar de aardbodem in een magneetveld. Even verderop, kwamen poollicht en een rijke vlucht Perseïden aan bod. Buiten onze aarde besteedden we aandacht aan de zon, een verduisterde maan, de komeet Holmes en de bewegingen van “near earth objects” en kleine planeten. Afgezien van enkele prachtige deep-sky opnamen gingen we dit jaar niet verder. Sterren, melkwegstelsels en kosmos bleven buiten ons zicht. Desondanks was het verenigingsjaar bijzonder rijk.

Activiteiten
De zeven voordrachten door professionele astronomen, weerkundigen en landelijk bekende amateurs op de vertrouwde laatste vrijdag van de maand, plus natuurlijk de eigen-leden-avond in december vormden de rode draad die liep door de verenigingsactiviteiten. Ook dit jaar hadden we een afwisselend programma.
  • 26 januari: Drs. Stijn Buitink, Kosmische Straling in Onweerswolken en Mogelijke Oorzaken van Bliksem, 30 aanwezigen.
  • 23 februari: Ton Spaninks, Waarnemen van de Zon, 36 aanwezigen.
  • 30 maart: Dr. R. de Groot, Microgewicht onderzoek, 28 aanwezigen.
  • 27 april: Drs. Else v.d. Besselaar, Ons Zonnestelsel, 28 aanwezigen.
  • 28 september: Alex Scholten, Poollicht, 30 aanwezigen.
  • 26 oktober: Prof. Dr. F. Fockens, De zon en het astronomische uurwerk,
    25 aanwezigen.
  • 30 november: Harrie Rutten, Het waarnemen van NEO’s en kleine planeten, 28 aanwezigen.

Het lezingenjaar werd afgesloten met de vanouds gezellige eigen-leden-avond op 21 december. Vijf enthousiaste leden vertelden voor 24 toehoorders iets over hun eigen activiteit als amateur-astronoom of als geïnteresseerde in geologie, optiek en weerkunde:

  • Jacques Niessen: Zomerse Wolkenformaties;
  • Frans Kerren: Deep Sky Objecten: Analoog en Digitaal;
  • Wim van Enckevort: De Pinhole Camera: Optica zonder Optiek;
  • Jos Hoebers: Ayer’s Rock, zoals je hem nog nooit gezien hebt;
  • Geert Ottenheim: Wolken en Optische Verschijnselen;

Op 30 maart, na de voordracht van Dr. R. de Groot werd de jaarvergadering, bezocht door 13 leden, gehouden. Zoals vanouds werden de voordrachten goed bezocht. Gemiddeld waren er 29 toehoorders, wat (exclusief gezinsleden) overeenkomt met 48% van het plaatselijke ledenbestand. Dit relatief grote aantal bezoekers is een belangrijke reden waarom de diverse sprekers, meestal afkomstig uit het "verre" westen of het "hoge" noorden (en sinds kort ook uit het “nabije” Nijmegen) toch graag naar Venlo komen om hun verhaal te houden.

Dit jaar stonden drie mini-excursies op het programma: namelijk een rondleiding door de Sterrenwacht en het High Field Magnet Laboratorium (HFML) van de Radboud Universiteit Nijmegen, een uitstapje naar de Volkssterrenwacht Halley in Heesch en het jaarlijkse bezoek aan de "Astronomische Tausch und Trödel Treff" in Essen.
De eerste excursie naar de Universiteit Nijmegen, verzorgd door dhr. Balsters was zonder meer indrukwekkend. Zo’n 20 deelnemers bezochten eerst de 20 cm Zeiss refractor en een 40 cm Schmidt-Cassegrain spiegeltelescoop, die beide waren geplaatst in de koepels bovenop het nieuwe universiteitgebouw. Deze telescopen worden gebruikt voor zonneonderzoek en voor de educatie van de sterrenkundestudenten. Daarna ging het gezelschap naar de het HFML gebouw, waarin een aantal van de sterkste magneten ter wereld staat opgesteld. Het was imponerend om te zien, welk een gigantische machinerie van stroomgeneratoren en koelwatersystemen nodig is om een continu magneetveld van ca 35 Tesla (dat is bijna een miljoen maal het aardmagnetische veld) op te wekken in een klein volume, niet groter dan een bierglas.
Het bezoek naar de Volkssterrenwacht Halley vond helaas geen doorgang wegens gebrek aan belangstelling. Op 5 mei bezocht een kleine groep leden de ATT in Essen. Dit is de grootste beurs op het gebied van de amateur-sterrenkunde in Europa, alwaar de allernieuwste telescopen en toebehoren werden gepresenteerd. Naast van allerlei zaken op de hoogte te zijn gebracht, konden de leden die deze beurs op 13 mei bezochten zich ook verrijken met allerlei koopjes.
Een groepje leden bezocht ook de landelijke astrodag op 3 oktober in Goirle, alwaar twee van onze leden bijdroegen aan een interessante reeks van voordrachten door amateurs uit Nederland en België.

De Perseïdenactie op 11 augustus was een groot succes! Een dozijn leden genoot van een mooie, heldere hemel met vele Perseïden en enkele sporadische meteoren. Daarnaast doorkruisten een flink aantal satellieten, waaronder het International Space Station het hemelse firmament. Het aardse leven werd ook niet veronachtzaamd: zoals elk jaar waren de barbecue en de begeleidende wijnen voortreffelijk.
Het grauwe Nederlandse klimaat liet ons ook dit jaar in de steek: van de negen geplande waarneemcursus-avonden vond slechts één doorgang. Namelijk, op 17 november trotseerden 12 leden de kou en maakten kennis met tal van hemelobjecten, die ze bekeken met hun eigen, meegebrachte telescoop. Zoals te verwachten was oefenden de twee 25 cm Schmidt-Cassegrain telescopen van Harrie Rutten en de grote 45 cm Dobsonkijker van de vereniging op de waarnemers de grootste aantrekkingskracht uit. Vanzelfsprekend werd de kijkavond in Arcen halverwege opgewarmd met een gezellige koffiepauze.

De afdelingsportefeuille vond ook dit jaar gretig aftrek: veel geïnteresseerde leden leenden in totaal 104 Nederlands-, Duits- en Engelstalige tijdschriften om geïnformeerd te blijven over actuele kwesties in de weer- en sterrenkunde. Omdat er weinig interesse was voor het blad “Natuurwetenschap en Techniek”, werd besloten om het abonnement op dit periodiek niet meer te verlengen. Naast de papieren “nieuwsvoorziening” werd ook de, bij het blad Sky en Telescope behorende, digitale Weekly Astronomical Newsletter naar alle leden met een e-mail adres toegestuurd.

Naast tijdschriften werd ook gebruik gemaakt van de mogelijkheid om de OMC 140 mm Schmidt-Cassegrain telescoop in bruikleen te nemen. Met het bijpassende objectief zonnefilter was het nu ook mogelijk om met deze kijker naar de zon te kijken; helaas had dat filter het afgelopen jaar weinig toegevoegde waarde, omdat in het zonnevlekkenminimum jaar 2007 op de zon nauwelijks een vlek te zien was.
Om de grote 45 cm Dobson spiegeltelescoop gebruikersvriendelijk te maken, werd besloten om deze kolos om te bouwen en te voorzien van een Poncetplateau. Hieraan wordt door een groepje knutselvaardige leden gewerkt. Momenteel is het project nog in de ontwerpfase, in 2008 wordt gestart met de bouw.

Bestuur en leden
De jaarvergadering op 30 maart werd bezocht door 13 leden. Omdat de vereniging als gesmeerd draait, werd besloten om de huidige lijn van activiteiten voort te zetten. We hopen alleen op meer heldere nachten, zodat de buitenactiviteiten (waarnemingsavonden, waarneemcursus) vaker doorgang kunnen vinden. De contributieverhoging van €5,- voor ieder lid, met uitzondering van de gezinsleden, per 1 januari 2007 bleek voldoende om het structurele tekort, dat is ontstaan door het uitblijven van de gemeentelijke subsidie op te vangen. Daarom werd besloten om de contributie niet verder te verhogen.
De samenstelling van het verenigingsbestuur bleef onveranderd: Hay Rutten (voorzitter), Wim van Enckevort (secretaris), Will Bouts (penningmeester), Jacques Niessen (2e secretaris), Peter Oomen (activiteiten) en Rob Steegs (cursussen en audio-visuele hulpmiddelen). De dagelijkse gang van zaken werd door dit bestuur efficiënt afgehandeld, via persoonlijk contact, telefoon en e-mail. Op deze wijze verliepen de diverse verenigingsactiviteiten qua organisatie steeds vlekkeloos. Tijdens de enige bestuursvergadering op 24 februari kregen punten, zoals de mogelijke invoering van een tweede eigen-leden-avond eind april, het al dan niet organiseren van grote excursies, het verzenden van de convocaten per e-mail en een eigen domeinnaam voor de vereniging de aandacht.
De ledenvergadering verkoos Jan Schouren en Rob Steegs als afgevaardigden van de afdeling Venlo in de landelijke verenigingsraad. Als webmaster droeg Geert Ottenheim uitstekend zorg voor de afdelings-internet site. De vergadering benoemde Jan Schouren en Jan van Aerts als lid van de kascommissie voor het jaar 2007. Frans Kerren werd verkozen als reservelid.
Het totale aantal leden op 31 december 2007 bedroeg 73. Ten opzichte van het voorafgaande jaar daalde het aantal plaatselijke leden (inclusief Zenitlezers) van 77 tot 64 en bleef het aantal Zenitleden dat geen contributie afdraagt aan de afdeling onveranderd op 4. De teruggang van het aantal plaatselijke leden is terug te voeren op het royeren van leden die ondanks herhaalde verzoeken de verschuldigde contributie niet betaalden. De kern van de vereniging blijft een taaie, bijzonder enthousiaste groep van zo'n 40 leden. Naast een trouwe deelname aan de activiteiten heeft een aantal van hen ook buiten de vereniging om regelmatig contact met elkaar, om samen hun hobby te beoefenen. Het aantal jongeren in de vereniging blijft beperkt. Het blijkt dat de instroom vooral gebeurt op ca 30 jarige leeftijd. Op deze rijpere leeftijd verbreedt bij velen de interessesfeer, welke ook de weer- en sterrenkunde kan omvatten. Bovendien verdwijnen talentvolle jongeren snel uit Noord-Limburg om aan een universiteit of hogeschool elders te studeren. Gelukkig veroudert het ledenbestand niet en blijft de vereniging qua demografie "stationair".

Publiek en publiciteit
Om in contact te komen met het Noord-Limburgse publiek bewandelt de afdeling drie wegen: de afdelingswebsite, de regionale pers en de nationale sterrenkijkdagen.
De website van de afdeling is nu het belangrijkste medium om het grote publiek te bereiken. Dit als gevolg van het feit dat de interesse voor de geschreven pers tanende is en dat de gedrukte media, merkwaardig genoeg, steeds minder interesse tonen voor de weer- en sterrenkunde. Het moderne publiek zoekt zijn informatie steeds vaker op de digitale snelweg. Gelukkig heeft de afdeling Venlo een bijzonder mooie en uitgebreide website, http://wsvjd.astronews4you.com, opgesteld en bijgehouden door de afdelingswebmaster Geert Ottenheim. Deze internetplek werd in 2007 6834 maal bezocht. Dit is een toename van 45% t.o.v. 2006. Sinds de site op 5 juli 1998 werd geopend, werd ze 43486 (1.1.2008) keer bezocht. Om nog meer publiek te trekken en op deze wijze de vereniging meer naamsbekendheid te geven werd de website grondig gerenoveerd, waardoor hij qua lay-out nog aantrekkelijker werd. Daarnaast werd besloten tot een eigen domeinnaam: ww.AstroVenlo.nl, die per 1 januari 2008 van start gaat. De veelzijdige website informeert over alle verenigingsactiviteiten, toont astro- en weerfoto's van eigen leden, vermeldt de allerlaatste nieuwtjes op astronomisch gebied en wijst de weg naar allerlei andere interessante sites. Op deze wijze speelt de website, naast de klassieke mond-tot-mond reclame, een belangrijke rol bij de werving van nieuwe leden uit de regio. Succesvol was ook de Yahoo astro-gespreksgroep, de e-mail informatiedienst voor de leden, beide beheerd door de afdelingswebmaster. Per 1-1-2007 werd ook het merendeel van de convocaten digitaal verzonden, wat een aanzienlijke kostenbesparing opleverde.
Ook aan de "niet-computerende" burger werd gedacht. Convocaten werden standaard verzonden naar de regionale huis-aan-huis bladen, de stadsomroep en de limburgse radio en TV L1. In een aantal gevallen leidde dit tot aankondigingen in de diverse bladen. Helaas werd de aankondiging steeds minder vaak daadwerkelijk geplaatst. Dit vinden we jammer omdat daardoor tijdens de voordrachten weinig nieuwe gezichten te zien zijn.

Een andere belangrijke activiteit die voor het grote publiek toegankelijk was, waren de nationale sterrenkijkdagen. Op 2, 3 en 4 maart hadden verschillende leden op diverse plaatsen in Noord-Limburg in totaal 23 sterrenkijkers opgesteld om iedereen die geïnteresseerd was een blik te vergunnen naar een verduisterde Maan, de planeten Jupiter en Saturnus en enkele deep sky objecten. Ondanks het kwakkelende weer was de opkomst goed, zo’n 500 bezoekers (op 2 maart: ~300, 3 maart ~ 200 en op 4 maart ~ 20, maar toen was het bewolkt) kwamen opdagen om deze hemelobjecten te “live” te bewonderen.

Contacten met andere organisaties.
Zoals vanouds onderhield de afdeling Venlo contacten met de buurafdelingen Eindhoven, Midden-Limburg, Nijmegen en Zuid-Limburg. Verder heeft Hay Rutten zitting in het centrale bestuur van de KNVWS en vertegenwoordigt hij hierin de diverse landelijke werkgroepen.

Activiteiten leden.
De leden zelf stonden ook niet stil. Er werd veel gefotografeerd: wolkenpartijen het hele jaar door, prachtige deep-sky opnamen vanuit een zwaar lichtvervuild Venlo, geologisch interessante rotsformaties, maan en sterrenfoto’s zonder gebruikmaking van optiek, het bewerken (‘ontruisen’) van analoge en digitale deepsky-opnames en niet te vergeten de verduisterde maan en de bijzonder heldere komeet Holmes. Een speciale sterrenwacht werd gebouwd voor het vastleggen van de tijdstippen van het verdwijnen en weer verschijnen van sterren achter de maan en planetoïden. Daarnaast werd nieuwe optiek ontworpen voor waarneming van het wolkendek op de planeet Venus in het ultraviolet. Maar er werd ook gewoon gelezen, op heldere avonden voor plezier gekeken en kennis en ervaring overgedragen aan de jeugd. Dit alles werd en wordt steeds gedreven door de fascinatie en liefde voor de oneindige natuur boven ons: het is het heilige vuur dat onze vereniging bezielt en doet voortleven.

W.J.P. van Enckevort secretaris

H.G.J. Rutten voorzitter

Copyright © Weer & Sterrenkundige Vereniging
"Jean Delsing"
1998 - 2010
[ HOME ]